تحلیل بازار بیمه ایران — ۱۴۰۴

گزارش سالانه بیمه مرکزی ج.ا.ا نشان می‌دهد مجموع حق بیمه تولیدی صنعت بیمه ایران در سال ۱۴۰۳ به بیش از ۸۵۰ هزار میلیارد ریال رسید که رشدی ۲۵ درصدی نسبت به سال قبل نشان می‌دهد. بیشترین رشد در حوزه بیمه‌های اشخاص (درمان و عمر) و بیمه شخص ثالث بوده است. رشد تورم و افزایش آگاهی عمومی از اهمیت بیمه، از عوامل اصلی این رشد هستند.

بر اساس گزارش بیمه مرکزی، چهار شرکت بیمه ایران، آسیا، پاسارگاد و ملت در مجموع بیش از ۵۵ درصد سهم بازار بیمه ایران را در اختیار دارند. بیمه ایران همچنان با سهم ۲۰ درصدی صدرنشین بازار است. در حوزه بیمه عمر، شرکت پاسارگاد و در حوزه درمان، بیمه آسیا پیشتاز هستند. رقابت میان شرکت‌ها برای افزایش سهم در بیمه‌های نوین مانند مهندسی و باربری در حال تشدید است.

بر اساس گزارش sigma سوئیس‌ری، ایران در سال ۲۰۲۴ با تولید حق بیمه ۸ میلیارد دلار، رتبه ۳۷ جهان در صنعت بیمه را کسب کرد. در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، ایران پس از امارات و عربستان، سومین بازار بزرگ بیمه است. سهم ایران از بازار بیمه جهانی حدود ۰.۲ درصد است که نشان‌دهنده فاصله معنادار با کشورهای توسعه‌یافته است.

سرانه بیمه در ایران در سال ۱۴۰۳ به حدود ۴ میلیون تومان رسید که تقریباً معادل ۷۰ دلار است. این رقم در مقایسه با میانگین جهانی ۸۸۰ دلار و میانگین منطقه MENA ۲۴۰ دلار، بسیار پایین است. ضریب نفوذ بیمه (نسبت حق بیمه به تولید ناخالص داخلی) در ایران ۲.۵ درصد است در حالی که میانگین جهانی ۷ درصد است. این شکاف، پتانسیل رشد بالای صنعت بیمه ایران را نشان می‌دهد.

تحلیلگران صنعت بیمه پنج روند اصلی بازار بیمه ایران در ۱۴۰۴ را پیش‌بینی می‌کنند: ۱) رشد سریع‌تر بیمه عمر و سرمایه‌گذاری به‌دلیل تورم، ۲) توسعه بیمه‌های دیجیتال و اینشورتک، ۳) افزایش تقاضا برای بیمه مسئولیت مدنی حرفه‌ای، ۴) ورود محصولات بیمه مبتنی بر رفتار (PAYD)، و ۵) رشد بیمه کشاورزی و باربری به‌دلیل الزامات صادراتی. این روندها فرصت‌های جدیدی برای شرکت‌های بیمه فراهم می‌کنند.

صنعت بیمه ایران در ۱۴۰۴ با چالش‌های متعددی مواجه است: ۱) کاهش قدرت خرید مردم به‌دلیل تورم و افت درآمد واقعی، ۲) افزایش هزینه‌های درمان و خسارت‌ها که فشار بر حق بیمه ایجاد می‌کند، ۳) ناترازی برخی شرکت‌های کوچک‌تر بیمه، ۴) نیاز به توسعه سرمایه انسانی متخصص در حوزه‌های نوین مانند هوش مصنوعی، و ۵) الزامات نظارتی جدید بیمه مرکزی. غلبه بر این چالش‌ها نیازمند نوآوری و بهره‌گیری از فناوری است.